Yazılar | Arkaik Sinema

Meksikalı gazeteci Celia Guerrero’nun bu çarpıcı sözleriyle başlayan kısa animasyon filmi Dalia’s Still Here, 2006 yılında Meksika hükümetinin başlattığı “uyuşturucuya bağlı şiddetle mücadele operasyonunun” insanlar üzerinde nasıl yıpratıcı etkiler bıraktığını anlatıyor.

Meksika’da Kaybedilen Ruhlar ve Devlet Şiddetinin Gölgesinde Bir İz Arayışı: Dalia’s Still Here

Meksikalı gazeteci Celia Guerrero’nun bu çarpıcı sözleriyle başlayan kısa animasyon filmi Dalia’s Still Here, 2006 yılında Meksika hükümetinin başlattığı “uyuşturucuya bağlı şiddetle mücadele operasyonunun” insanlar üzerinde nasıl yıpratıcı etkiler bıraktığını anlatıyor.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Ekin Eylül Çok

4 Oca2 dakikada okunur

Yarım kalmış bir dönemde doğan, yarım kalmış bir tarihî figür Pesyan. İlk gençliği; Kaçar Hanedanı'nın diğer imparatorluklarla eş zamanlı çözündüğü bir dönemde, bir devrin kalıntıları ve yabancı müdahalelerle dönüşüm çırpınışları eşliğinde geçiyor. I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'da; gördüğü teknik tedrisatın yanında Batı müziğiyle ilgileniyor, keman çalıyor, şiir yazıyor. Askeriye dışındaki bu uğraşı ve karakterine sirayet eden estetik hassasiyetler, filme, diğer işlerde göremediğimiz bir katman açıyor.

Euphonium ve Silahlarla Bir Albay’ı Hatırlamak: Colonel’s Song

Yarım kalmış bir dönemde doğan, yarım kalmış bir tarihî figür Pesyan. İlk gençliği; Kaçar Hanedanı'nın diğer imparatorluklarla eş zamanlı çözündüğü bir dönemde, bir devrin kalıntıları ve yabancı müdahalelerle dönüşüm çırpınışları eşliğinde geçiyor. I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'da; gördüğü teknik tedrisatın yanında Batı müziğiyle ilgileniyor, keman çalıyor, şiir yazıyor. Askeriye dışındaki bu uğraşı ve karakterine sirayet eden estetik hassasiyetler, filme, diğer işlerde g

Savaş Karşıtı Film Festivali

Murat Mert Atmaca

4 Oca4 dakikada okunur

“Not Buried Yet” Suriye iç savaşının yerli halka getirdiği yıkımı gerçekçi bir biçimde gözler önüne sermesi ve savaş koşulları altında insan toplumsallığının nasıl değiştiğini göstermesinden ötürü izlenmesi gereken bir yapım olarak değerlendirilebilir.

Bir Suriye İç Savaşı Hikâyesi: Not Buried Yet

“Not Buried Yet” Suriye iç savaşının yerli halka getirdiği yıkımı gerçekçi bir biçimde gözler önüne sermesi ve savaş koşulları altında insan toplumsallığının nasıl değiştiğini göstermesinden ötürü izlenmesi gereken bir yapım olarak değerlendirilebilir.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Deniz Ege Karayel

4 Oca3 dakikada okunur

Maskeler Düştüğünde: Gas Attack

Gas Attack için Festival seçkisinin en ayrıksı filmi demek mümkün. İtalya'dan gelen yapım, sadece üç dakikalık süresiyle “savaş”ı muzip bir oyunsulukla yerden yere vuruyor.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Murat Mert Atmaca

4 Oca1 dakikada okunur

Son yıllarda artan çocuk işçi cinayetlerine, çocuk işçi emeğindeki sömürüye ve hâlâ (sistematik veya fiziksel) devam eden savaşlara baktığımızda, Rojeke Ronî filminin toplum açısından oldukça önemli meselelere yoğunlaştığını kaçırmamak gerekir.

Topraktan Koparılan Hafıza, Zorunlu Göç, Savaşın Ardından Kalanlar: Rojeke Ronî

Son yıllarda artan çocuk işçi cinayetlerine, çocuk işçi emeğindeki sömürüye ve hâlâ (sistematik veya fiziksel) devam eden savaşlara baktığımızda, Rojeke Ronî filminin toplum açısından oldukça önemli meselelere yoğunlaştığını kaçırmamak gerekir.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Ekim Aslan

4 Oca2 dakikada okunur

Şimdi tekrardan sorgulamayı deneyelim; güç iktidarlarının politikaları yanında unutmak veya hatırlamamak hâlini. Hayatın devamlı koşturmacası, zihnimizi bulanıklaştırdığımız içerikler, farkında ama eylemden yoksun bedenlerimiz, sömürü sisteminde ortaklaşan dev bir endüstri…Belgeselden ayrıldıktan sonra nasıl bir aksiyon almalıyız, alabiliriz? Festivalden bittikten sonra üzerine düşündüğüm, ama çıkar bir yol bulmakta zorlandığım sorulardan birisi oldu, olmaya da devam ediyor.

Gazze Şehrinde Uygulanan Nekropolitika ve Direnen Halkın Görünürlüğü: Write My Name

Şimdi tekrardan sorgulamayı deneyelim; güç iktidarlarının politikaları yanında unutmak veya hatırlamamak hâlini. Hayatın devamlı koşturmacası, zihnimizi bulanıklaştırdığımız içerikler, farkında ama eylemden yoksun bedenlerimiz, sömürü sisteminde ortaklaşan dev bir endüstri…Belgeselden ayrıldıktan sonra nasıl bir aksiyon almalıyız, alabiliriz? Festivalden bittikten sonra üzerine düşündüğüm, ama çıkar bir yol bulmakta zorlandığım sorulardan birisi oldu, olmaya da devam ediyor.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Mete Yaran

4 Oca4 dakikada okunur

A City with No Birds, Beyrut'tan geliyor: kuşların yerini İsrail Hava Kuvvetleri'nin aldığı bir başka şehir. Yönetmen, baba-oğulvari bir ilişkiyi filmin merkezine; ses bombası ve mayınların karşısına yerleştiriyor.

Kuşlar ve Çiçeklerin Hafızası: A City with No Birds

A City with No Birds, Beyrut'tan geliyor: kuşların yerini İsrail Hava Kuvvetleri'nin aldığı bir başka şehir. Yönetmen, baba-oğulvari bir ilişkiyi filmin merkezine; ses bombası ve mayınların karşısına yerleştiriyor.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Murat Mert Atmaca

4 Oca2 dakikada okunur

“Galibi olmayan savaş” olarak da bilinen İran-Irak Savaşı, yarattığı tahribat ve kayıp sayılarıyla II. Dünya Savaşı’ndan sonraki en kanlı savaştır. Taraflar savaş boyunca askerî ve ekonomik hedefler dışında sivilleri de hedef almıştır.

Umudun Yas ile Buluştuğu Bahçe:Oaks Dance in the Wind

“Galibi olmayan savaş” olarak da bilinen İran-Irak Savaşı, yarattığı tahribat ve kayıp sayılarıyla II. Dünya Savaşı’ndan sonraki en kanlı savaştır. Taraflar savaş boyunca askerî ve ekonomik hedefler dışında sivilleri de hedef almıştır.

Savaş Karşıtı Film Festivali

Hatice Kübra Pola

4 Oca1 dakikada okunur

Erksan’ın sineması, dönemin Yeşilçam melodramlarından farklı olarak, neredeyse antropolojik bir gözleme dayanır. Kamerasını süsleme ya da güzelleştirme amacıyla değil, kanıtlamak için kullanır. Bu tavır, Susuz Yaz’ı Türk sinemasında gerçekliğin estetiğiyle ahlak arasındaki en keskin örneklerden biri haline getirir. Filmde mülkiyet teması iki eksende ilerler: biri su, diğeri kadındır. Osman’ın köy halkıyla suyu paylaşmayı reddetmesi, iktidarın en basit formunu ortaya koyar. Ancak bu iktidar yalnızca suyun değil, kadın bedeninin de üzerindedir. Hasan’ın karısı Bahar, tıpkı toprağın ve suyun olduğu gibi, Osman’ın gözünde bir mülk, bir hak, bir “pay” haline gelir. Kadın, bu dünyada ne aşkın öznesi ne de arzunun sahibi olabilir. Onun bedeni, erkekler arasındaki rekabetin simgesidir. Bu nedenle film, suyun paylaşımını değil, iktidarın doğasını anlatır. Necati Cumalı’nın hukukçu geçmişi, metne derin bir katman ekler. Adalet kavramı, burada soyut bir değer değil, sınıfsal bir araçtır.

Susuz Yaz: Su, Mülkiyet ve İktidarın Karanlık Aynası

“Erksan’ın sineması, dönemin Yeşilçam melodramlarından farklı olarak, neredeyse antropolojik bir gözleme dayanır. Kamerasını süsleme ya da güzelleştirme amacıyla değil, kanıtlamak için kullanır. Bu tavır, Susuz Yaz’ı Türk sinemasında gerçekliğin estetiğiyle ahlak arasındaki en keskin örneklerden biri haline getirir. Filmde mülkiyet teması iki eksende ilerler: biri su, diğeri kadındır. Osman’ın köy halkıyla suyu paylaşmayı reddetmesi, iktidarın en basit formunu ortaya koyar.

Özgür Kalender

28 Ara 20253 dakikada okunur

Türk Sinemasının Politik Filmlerinden: Karanlıkta Uyananlar

Karanlıkta Uyananlar, 1960’lı yılların İstanbul görüntüleriyle jenerik eşliğinde başlar. İstanbul’da yaşayan insanların ne kadar zor şartlar altında yaşadıkları gösterilir. Bir yandan da filmin künyesi verilir. Film, jenerik kısmında halkın zor şartlar altında yaşadıklarının gösterilmesi bilinçli bir tercih olarak karşımıza çıkar. Film, jenerik kısmında filmin politik söylemler içerdiğinin ilk ipuçlarını vererek başlar.

Nusrettin Bahadır

24 Ara 20257 dakikada okunur

Bir gün uyanıp yanındaki kişinin artık kendisi olmadığını fark etmeye başlıyorsun. Aynı yüz, aynı beden yerinde; eksik olan tek şey duygu. İnsanın en temel korkularından biri olan, sevdiklerinin bir anda yabancılaşması ve tanıdık olanı tanıyamama hissinden doğan gerilimi bilim kurgu ile birleştiren Invasion of the Body Snatchers, aynı zamanda politik bir anlatı olarak da ayakları yere basan bir film.

Invasion of the Body Snatchers, Pluribus ve Muhalif Olmanın İmkansızlığı

Bir gün uyanıp yanındaki kişinin artık kendisi olmadığını fark etmeye başlıyorsun. Aynı yüz, aynı beden yerinde; eksik olan tek şey duygu. İnsanın en temel korkularından biri olan, sevdiklerinin bir anda yabancılaşması ve tanıdık olanı tanıyamama hissinden doğan gerilimi bilim kurgu ile birleştiren Invasion of the Body Snatchers, aynı zamanda politik bir anlatı olarak da ayakları yere basan bir film.

Irmak Kutlu

21 Ara 20254 dakikada okunur

Film Larraine’in daha önceki filmleri gibi biyografi ve psikolojik drama ağırlıklı olsa da Prenses Diana’nın hayatındaki çok kritik bir nokta olan 1991 Noel Arifesi ’ne odaklanıyor. Prenses Diana’nın tüm hayatının zaten yıllardır hem yaşarken hem de öldükten sonra didiklendiği ve çeşitli pek çok filme, belgesele de konu olduğunu göz önüne alırsa, yönetmen oldukça farklı ve karakterin duygu durumuna odaklı, bir yaklaşım tercih etmiş.

Spencer: Prenses Diana’nın Kraliyet Rejimine Direnişi

Film Larraine’in daha önceki filmleri gibi biyografi ve psikolojik drama ağırlıklı olsa da Prenses Diana’nın hayatındaki çok kritik bir nokta olan 1991 Noel Arifesi ’ne odaklanıyor. Prenses Diana’nın tüm hayatının zaten yıllardır hem yaşarken hem de öldükten sonra didiklendiği ve çeşitli pek çok filme, belgesele de konu olduğunu göz önüne alırsa, yönetmen oldukça farklı ve karakterin duygu durumuna odaklı, bir yaklaşım tercih etmiş.

Z. İnci Asal

19 Ara 20255 dakikada okunur

Aklın uykusunun canavarlar üretmeye pek de meyilli olduğu o eski feraset, gotik filmlerin yeniden görünürleşen karanlığından hafifçe asitler sızdırıyor. Modern kültürün uykusuzluğu, aklın yorgunluğu, her şeyin keskin ışıklar altında tutulduğu bir dönemde, gölgelerin kaçınılmaz biçimde büyümesini sağlıyor. Bugün "hortlayan" canavarlar, belki de hiçbir zaman gitmemiş olanlardır; sadece ışıkların içinde görünmezleşmişlerdir... Aklın Uykusunda

Aklın Uykusunda: Karanlığın Yeniden Üretimi

Aklın uykusunun canavarlar üretmeye pek de meyilli olduğu o eski feraset, gotik filmlerin yeniden görünürleşen karanlığından hafifçe asitler sızdırıyor. Modern kültürün uykusuzluğu, aklın yorgunluğu, her şeyin keskin ışıklar altında tutulduğu bir dönemde, gölgelerin kaçınılmaz biçimde büyümesini sağlıyor. Bugün "hortlayan" canavarlar, belki de hiçbir zaman gitmemiş olanlardır; sadece ışıkların içinde görünmezleşmişlerdir... Aklın Uykusunda

Gökçe Su

17 Ara 20252 dakikada okunur

Elbistan ovasının üstüne yağan ölüm sadece bir ekolojik felaket olmaktan çıkıp insanlığa ait bir hikaye olup çıkıyor karşımıza. Bu hikaye bize belgeselin senaryosunu da yazan akademisyen Aslı Odman tarafından anlatılıyor. Karakterimiz Aslı ile bir yolculuğa çıkıyoruz Elbistan ovasında kol gezen Yavaş Ölüm’ü alımlamaya başlıyoruz.

Yavaş Ölüm: Yaşamı Ölümle Yeniden Kurmak

Elbistan ovasının üstüne yağan ölüm sadece bir ekolojik felaket olmaktan çıkıp insanlığa ait bir hikaye olup çıkıyor karşımıza. Bu hikaye bize belgeselin senaryosunu da yazan akademisyen Aslı Odman tarafından anlatılıyor. Karakterimiz Aslı ile bir yolculuğa çıkıyoruz Elbistan ovasında kol gezen Yavaş Ölüm’ü alımlamaya başlıyoruz.

Bahadır Koçak

14 Ara 20254 dakikada okunur

Berlin’de yaşamak bazen iki şehir arasında sürekli mekik dokumak gibi: Bir ayağın hâlâ İstanbul’da, öbürü Berlin’in üzerine basıyor ama tam olarak orada da durmuyorsun. Şehrin kendisi de böyle zaten; yan yana duran ama birbirinin devamı olmayan dünyaların toplamı.

Berlin’in Bölünmüş Estetiği: Sinemada Sürgün, Yönsüzlük ve Geçiş Hâlleri

Berlin’de yaşamak bazen iki şehir arasında sürekli mekik dokumak gibi: Bir ayağın hâlâ İstanbul’da, öbürü Berlin’in üzerine basıyor ama tam olarak orada da durmuyorsun. Şehrin kendisi de böyle zaten; yan yana duran ama birbirinin devamı olmayan dünyaların toplamı.

Okan Dülger

13 Ara 20253 dakikada okunur

Bir yanda Adana’dan trenle kaçıp İstanbul’un acımasız düzenine savrulan, babalarının yokluğu ile tek dayanakları olan umut arasında sıkışmış iki çocuk; öte yanda modernleşme ve neoliberal dönüşümle yeniden kurulan Türkiye’nin orta/üst sınıfında büyümüş, ancak adım attığı her mekânda kendine yabancı kalan başka bir çocuk. Biri hayatta kalmanın çıplak gerçekliğine, diğeri konforun görünmez kurallarına uyanıyor; ikisi de kendileri adına çoktan tasarlanmış bir güne gözlerini açıyor.

Yusuf ve Kenan - Çoğunluk, Filmleri Arasında Baskılanan Erkek Karakteri Tiplemesi

Bir yanda Adana’dan trenle kaçıp İstanbul’un acımasız düzenine savrulan, babalarının yokluğu ile tek dayanakları olan umut arasında sıkışmış iki çocuk; öte yanda modernleşme ve neoliberal dönüşümle yeniden kurulan Türkiye’nin orta/üst sınıfında büyümüş, ancak adım attığı her mekânda kendine yabancı kalan başka bir çocuk. Biri hayatta kalmanın çıplak gerçekliğine, diğeri konforun görünmez kurallarına uyanıyor; ikisi de kendileri adına çoktan tasarlanmış bir güne gözlerini açıy

Arda Dikilitaş

11 Ara 20254 dakikada okunur

Yönetmeni Titane filmiyle tanımış biri olarak, Alpha beni tahmin etmediğim bir açıdan etkiledi. Ducournau, sert ve izleyeni rahatsız eden film dilinin içine insani duyguları ustalıkla yerleştirmeyi her zamanki gibi başarıyor. Alpha’da, aile üyeleri arasındaki derin bağ, yönetmenin imzası hâline gelen body horror öğelerinin fazlasıyla önüne geçmiş bir şekilde karşımıza çıkıyor.

Alpha: Damgalanmak, Korku ve Bırakabilme Mücadelesi

Yönetmeni Titane filmiyle tanımış biri olarak, Alpha beni tahmin etmediğim bir açıdan etkiledi. Ducournau, sert ve izleyeni rahatsız eden film dilinin içine insani duyguları ustalıkla yerleştirmeyi her zamanki gibi başarıyor. Alpha’da, aile üyeleri arasındaki derin bağ, yönetmenin imzası hâline gelen body horror öğelerinin fazlasıyla önüne geçmiş bir şekilde karşımıza çıkıyor.

Doğa Ecemiş

9 Ara 20253 dakikada okunur

Frankenstein: Del Toro’nun Yılardır Beklediği Buluşma

Guillermo del Toro’nun Frankenstein uyarlaması, yönetmenin yıllardır içini doldurarak büyüttüğü bir hayalin ete kemiğe bürünmüş hali gibi duruyor. Bu film yalnızca Mary Shelley’nin romanının olay örgüsüne sadık kalmakla yetinmiyor, aynı zamanda del Toro’nun sinema boyunca kurduğu kişisel dünyayı metnin en ince liflerine işliyor.

Özgür Kalender

7 Ara 20253 dakikada okunur

Bazı yönetmenlerin görüntüleri vardır; Sorrentino’nun ise sesleri. Onun filmlerinde müzik yalnızca eşlik etmez; karakterlerle birlikte yürür, bazen onlardan önce gelir, bazen onlarla birlikte susar. Sorrentino’nun filmografisine baktığımızda, müziğin tek başına bir dramatik unsur değil, bir anlatıcı olduğunu görürüz. The Great Beauty’de size nerede olduğunuzu unutturacak Roma gecelerinin ritmi olan elektronik parçalar; Youth’ta hatırlamak, unutmak, yaşlılık ve bellek üzerine kurulmuş kırılgan melodiler; ya da È stata la Mano di Dio’da Napoli’nin mahalle sesleri…

Napoli'nin Melodileri: Parthenope'de Mekanın Müzikle Kuruluşu

Bazı yönetmenlerin görüntüleri vardır; Sorrentino’nun ise sesleri. Onun filmlerinde müzik yalnızca eşlik etmez; karakterlerle birlikte yürür, bazen onlardan önce gelir, bazen onlarla birlikte susar. The Great Beauty’de size nerede olduğunuzu unutturacak Roma gecelerinin ritmi olan elektronik parçalar; Youth’ta hatırlamak, unutmak, yaşlılık ve bellek üzerine kurulmuş kırılgan melodiler; ya da È stata la Mano di Dio’da Napoli’nin mahalle sesleri…

Helin Kınçak

3 Ara 20256 dakikada okunur

Shane geçmişi çok da temiz olmayan birisidir ve filmin bize sorduğu soru şudur: Bir insan bütün geçmişini, kendisine yapıştırılan etiketleri bir kenara bırakıp yeni bir hayata başlayabilir mi? Kendisine yeni bir varoluş şekli bulabilir mi?

Shane (1953): Yeni Bir Hayata Adım Atmanın İmkansızlığı

Hem anlatısal yapısı hem de karakter inşasıyla Shane, western türü üzerinde bir dönüm noktası niteliğinde. Türün klişeleşmiş adaleti sağlayan kahraman kovboy temsilini puslu bir zemine çekmiş, daha gerçekçi ve psikolojik derinliği olan bir karakter olması ile kendisinden sonra gelecek birçok filmi de etkilemiştir. Bu, revizyonist westerne giden yolu açmıştır. Shane geçmişi çok da temiz olmayan birisidir ve filmin bize sorduğu soru şudur: Yeni bir hayat mümkün mü?

Western

Bahadır Koçak

28 Kas 20255 dakikada okunur